بهشت گمشده

خلاصه تجوید قرآن (عمومی)

مباحث تجوید عمومی:طریقه خواندن حروف مقطعه – همزه قطع و وصل –اشباع – وقف – مخارج حروف – صفات حروف:استعلا استفال قلقله اطباق لین غنه – احکام حروف: را ء  میم  لام  نون ساکن و تنوین (اظهار-اخفا-ابدال- ) باب ادغام مد و قصر موارد سکت در قران   تجوید: تکمیل، و نیکو گردانیدن  و در اصطلاح: درست و صحیح تلفظ نمودن حرف از نظر مخرج،صفات و احکام انتجوید از سه بخش تشکیل می شود:الف: مخارج حروف ب: صفات حروف ج: احکام حروف

فایده تجوید:حروف از مخرج حقیقی خود تلفظ می شوند و در نتیجه معنی الفاظ قران تغییر نمی کند ب: صفات و احکام حروف دقیق رعایت می گردد ج: قران به روش نبوی و لهجه  عربی ونیز زیباتر تلاوت می شود مخرج حروف : ث ذ ض ظ دندان ثنایا بالا و مخرج حروف  : ز س ص  ثنایا پایینصفات حروف شامل : استعلا و استفال – قلقله – اطباق -  لین(و – ی – ساکن ماقبل مفتوح) غنّه

صفت در اصطلاح یعنی حالت و کیفیتهای مختلفی که به هنگام تلفظ حرف در دستگاه تکلم به وجود می اید گویند

فایده احکام حروف : زیبایی و جذابیت در تلاوت و حرف اسان و بدون تکلف تلفظ می شود  شامل: احکام راء – لام – میم – تنوین و نون ساکن – ادغام – مد و قصر احکام حروف در اصطلاح به حالاتی که برای حرف به هنگام ترکیب با حروف دیگر به وجود می اید گویند مد وقصر: مد یعنی کشیدن صوت در حروف مدی بیش از میزان طبیعی قصر یعنی کوتاهی ضد مد است وتلفظ حرف مدی به میزان طبیعی

حروف مدی: عبارتند از  (ا) الف ساکن ماقبل مفتوح  (ی) یای ساکن ماقبل مکسور (و) واو ساکن ماقبل مضموم

سبب مد: همزه وسکون – ونیز تشدید به خاطر اینکه یک حرف ساکن درآن نهفته است سبب مد به حساب می آید

مد بر دونوع است: مد طبیعی:که بعداز حرف مد سبب مد نباشد – غیر طبیعی که حرف مد وسبب مد با هم باشند

مدی که سبب ان همزه باشد دونوع - مد متصل- مد منفصل و مدی که سبب ان سکون باشد سه نوع است- مد لازم - مد عارضی ومدلینمد متصل(واجب): مدی است که حرف مد وسبب مددریک کلام باشد : یشاء مقدار کشش 4یا  5 حرکت  درزمان وقف6حرکتمدمنفصل(جایز) مدی است که حرف مددرآخرکلمه وهمزه درابتدای کلمه بعدباشدومقدارآن دو تاپنج حرکت است مانند:ربنا انک میزان کشش2یا4یا5حرکت0 این مد نباید از مد متصل بیشتر شود

مد لازم: اگر بعد از حرف مد سکون ذاتی باشد مد لازم گویند مانند کلمه "لام" که- م - ان همیشه ساکن است مقدار کشش در این مد 6حرکت می باشد

مد عارضی: که بعد از حرف مد سکون ان در اثر وقف باشد: عَلیمً مقدار حرکت با صوت 2یا4تا 6حرکت

مد لین: اگر بعدازحرف لین (ی- و- ماقبل مفتوح)سکون عارضی واقع شود مد لین گویند مقدارکشش2-4-6حرکت بَیتٍ  خَوفٌ

در حروف مقطعه مدمتصل ومنفصل وعارضی وجود ندارد مد لین هم دومورداست در عین  سکون ذاتی است کهعص حم عسق

الف : بعداز حروف - خ – ص –ض – ط- ظ – غ – ق – ر –به صورت درشت وپر حجم ادا می شود دربقیه حروف نازک وکم حجم ادا می شود مانند خاف – ران – ضا ق – قال -شش کلمه در قرآن آمده که با واو مدی نوشته می شوند ولی واو خوانده نمی شود : اُولی – اُولوا – اُولات – اُولاء  - اُولئک- سَاُوریکم ( اُلی – اُلوا- اُلات- اُلاء – اُلئک- سَاُریکم)

اشباع: یعنی تبدیل صدای کوتاه به صدای کشیده: اشباع هاء ضمیر:اگر قبل از - هاء ضمیر حرکت  فتحه  َ  یا ضمه ُ  بیاید  هو خوانده می شود واگر کسره بیاید  هی خوانده می شود0 لََهُ = لهو   ما لُهُ = مالهو    بِهِ = بهی    اگرقبل از هاء ساکن باشد وبعداز آن حرکت داشته باشداشباع نمی شود  مانند:   منهُ-  اِلَیهِ   یااگر قبل از هاء حرکت باشد وبعداز آن ساکن یاتشدید باشد باز اشباع نمی شود مانند : لَهُ الحَمد – دونِهِ الباطِل- بِهِ الذینَ اگرقبل از هاء ضمیرحروف مدی باشد نیز اشباع نمی شود مانند: اَخوهُ – فیهِ - هَداهُ  اگر قبل از هاء (ا- و- ی- )بیاید درحکم ساکن است- فیهِ –

استثناء:1- ویخلُدُ فیهِ مُهانا دراینجا فیه اشباع میشود فیهی 2- یرضَهُ لَکُم اشباع نمی شودچون دراصل یرضاه بوده3- درما نَفَقَهُ کثیرا اشباع نمی شود چون ذاتی است4- در هذه باوجود ذاتی بودن اشباع

می شود5- هاء ضمیر همیشه متحرک است بجز دو کلمه –اَرجِه – فَاَلقِه که برخلاف قاعده به سکون روایت شده

ادغام:درهفت موردادغام صورت می گیرد: 1- دوحرف مثل هم که اولی ساکن باشد ودومی متحرک: هل لنا تَستِع عَلَیهِ 2- هرگاه بعد از تنوین یا نون ساکن یرملون بیاید مَن یشاء= میّشاء    مِن وَلی ولانصیر  = مِوّلی وّلانصیر3-ادغام "ق" در" ک": نخلُقکُممرسلات204-- ادغام" ب" در" م" اِرکب مَعناهود42 5-ادغام "ل" در "ر" فَقُل رَبُّکم   بَل رَبَّکُم   بَل رَفَعَ الله 6- ادغام (ث ذ ظ) در یکد یگردر صورتی که اولی ساکن باشد اذ ظَلَمتُم    یَلهَث ذالک    اذ ظَلَموا- 7- ادغام (ت د ط) در یکدیگر لَقد تابَ  اُجیبَت دَعوَتُکُما  قالت طائفةً  اَحطتُ استثناء: قنوان- صنوان -  دنیا – بنیان ادغام نمی شوند

احکام تنوین و نون ساکن :قبل از حروف حلقی"اظهار" قبل از یرملون"ادغام"  قبل از باء "قلب به میم" قبل از بقیه حروف اخفاء" می شود تنوین ونون ساکنه حکمش بدان ای هوشیار#کزحکم آن زینت بود اندر کلام کردگار#درحرف حلق اظهار کن دریرملون ادغام کن#درحرف باء قلب به میم در ما بقی اظهار کن

تنوین همیشه برسر اسم می اید دردو مورد بر سر فعل امده و ان نشانه نون تاکید خفیفه می باشد : لَیَکُوناً -  لَنَسفَعاً

حروف حلقی عبارتند از :  شش حرف - همزه (ء) هاء (ه) ع- غ – ح – خ- 0

ابدال (اقلاب) : هرگاه بعد از تنوین با نون ساکن حرف – ب – بیاید  تنوین یا نون ساکن تبدیل به - م – می شود 0مِن بعد= ممبعد

اظهار(ن)و(م)ساکن: هرگاه نون ساکن وتنوین به حروف حلقی برسد اظهار می شود0 یعنی نون از مخرج خودوبه طور عادی ادا می شود0

 (م)ساکن هم قبل ازتمام حروف بجز(م – ب) اظهار می شود هنگام ا ظهار" م" ساکن قبل ازحروف – ف – و- دقت بیشتری شود تادر- ف-  اخفاء ودر –و- ادغام نشود 0لکم فیها – یمدّهم فی – انفُسهم واموالهم - امواتٌ

اخفاء (ن)و(م)ساکن :درلغت به معنی مخفی کردن است - درقرائت عبارت است از "ادای حرف درحالتی بین اظهار وادغام همراه با غنه به نحوی که حرف بعدی مشدد تلفظ نگردد- (ن)ساکن قبل از تمام  حروف بجز  (یرملون- حلقی- ب-) اخفاء می شود - یعنی نون وتنوین به صورت غنه ادا می شود- میم ساکن  قبل از حرف – ب –  نیز اخفاء می شود می شود0 ام به – ربهم بهم – بینهم بالقسط 0اخفاء درحروف استعلاء (خ- ص- ض- ط- ظ- غ- ق- )وحروف اطباق (ص- ض-ط- ظ- )درشت وپرحجم دربقیه حروف رقیق تر ادا می شود0 استعلاء: به معنی – میل به بلندی- ودراصطلاح قرائت عبارت است از  : میل ریشه زبان به طرف کام بالا درهنگام تلفظ حروف ودرنتیجه  حرف درشت وپرحجم تلفظ می شود0حروف استعلاء عبارتنداز(خ- ص- ض- ط- ظ- غ- ق-) استفال(ضداستعلاء) یعنی پایین آمدن ریشه زبان درهنگام تلفظ حرف0وموجب نازک وکم حجم تلفظ شدن حرف می گردد0   تمام حروف بجز(استعلاء واطباق)استفال می باشند0اطباق : در قرائت عبارت است از "منطبق شدن بخشی از سطح زبان با سقف دهان درهنگام تلفظ حرف0 این صفت موجب درشت تروپرحجم تراداشدن حروف اطباق ازسایر حروف استعلاء می شود0 حروف اطباق عبارتنداز(ص- ض-ط- ظ-)حرف میم :  میم ساکن در حرف "میم" بعداز خودش  ادغام می شود0 ودرحرف –ب – اخفاءهمراه با غنه تلفظ ادا می شود0میم ساکن دربقیه حروف اظهار می گردد0غنه : فضای بینی را "خَیشوم" وصدایی را که از آن خارج می شود" غُنه" گویند0موارد غنه از شدت به ضعف :1میم ونون مشدد2   ادغام میم  درمیم 3ادغام نون ساکن وتنوین درمیم ونون4 میم ساکن ونون ساکن 5 ابدالعلامت های وقف:  "م" نشانه وقف لازم است: یعنی وقف حتمی است واگر وقف نشود معنی کلام تغییر پیدا می کند"ط" وقف مطلق: دراین موضع تاکید می شودوقف شودوابتدا به مابعد نیز خوب است ومعنی جمله کامل است وجمله مابعد ارتباطی به ماقبل ندارد0"ج" وقف جایز است: یعنی وقف ووصل هردو جایز است"ز"وقف مجوَز :یعنی وقف جایز است ولی وصل آن بهتراست"ص"وقف مرخص: وآن درجایی است که کلام طولانی است وخواندن آن بایک نفس ممکن نیست0 ودرصورت کمبود نفس می توان وقف کرد وسپس از کلمه بعد   شروع به قرائت نمود"لا" عدم وقف :واگردراثرتنگی نفس مجبوربه وقف شویم،باید بلافاصله ازمحل مناسبی قبل از موضع وقف ،ابتداشود زیرا جمله مابعد کاملا به ماقبل ارتباط دارد0"قلی" نشانه اولویت وقف است 0  "صلی" نشانه اولویت وصل است -وقف معانقه: که علامت ان دو مجموعه سه نقطه) ( 0:   0:بالای دو کلمه نزدیک به هم قرار می گیرد که در صورت وقف بر مورد اول، بر مورد دوم نمی توان وقف کردتفخیم وترقیق

تفخیم درقرائت یعنی درشت وپرحجم ادانمودن حرف به طوری که دهان از صدای آن حرف پرشود0

تمام حروف استعلاء تفخیم می شوندوحروف اطباق"ص- ض- ط- ظ" ازتفخیم بیشتری برخوردارند

تفخیم درحروف مفتوح زیادتر ودرحروف مضموم وساکن متوسط ودرحروف مکسور کمتراست0

ترقیق درقرائت یعنی نازک وکم حجم ادا نمودن صدای حرف0تمام حروف بجز حروف استعلاء  ترقیق می شوند بجز "ر- ل- " که بعضی موارد تفخیم می شوند0الف مدی تابع ماقبل است یعنی اگرحرفی تفخیم شود الف هم تفخیم می شود واگر حرفی ترقیق شود الف مدی هم ترقیق می شود0احکام راءتفخیم راءدر6مورد: "ر" مفتوح ومضموم تفخیم می شود0 رَدِفَ – رُزقَ – رَبکَ  "ر" ساکن ماقبل مفتوح ومضموم تفخیم می شود0  مَرعی- بِحَربٍ- اُرسِلَ

      "ر" ساکن بعداز همزه وصل تفخیم می شود گرچه قبل از"ر" کسره باشد 0لِمَنِ ارتَضی- اَمِ ارتابوا – اِرجعی

"ر"ساکن وماقبل ساکن و ماقبل ماقبل مفتوح با مضموم تفخیم می شود0این حالت درهنگام وقف پیش می آید: والفَجر- وَالعَصر- لَفی خُسر-  کُفر – قَدر "ر" ساکن قبل از حروف استعلاء اگر دریک کلمه باشد تفخیم می شود ،گرچه قبل از آن کسره باشد 0و5 کلمه در قران وجود دارد0قِرطاس- مِرصاداً- فِرقَةٍ- اِرصاداً – لَبِالمِرصاد- "ر" ساکن و ماقبل ان  الف یا واو مدی باشد: نار – بِمقدار- شکور- نورموارد ترقیق راء در چهار مورد مورد: "ر" مکسور ترقیق می شود0 رِزقاً – انذرِالناسَ- ذُریّتهُ -ر" ساکن ماقبل مکسور ترقیق می شود0 فاَنذِر – بَشِرهُم –– مرِیضاًًًً – فِرعون  - اُمِرتُ

"ر" ساکن وماقبل "ی" ساکن  ترقیق می شود0 گرچه ماقبل هردو ساکن مفتوح باشد0 خَیر- سَیر- طَیر- کبیر – مصیر- خبیر

"ر" ساکن وماقبل ساکن وماقبل  ماقبل مکسور ترقیق می شود0 این حالت در هنگام وقف پیش می آید0سِحر- - ذِکر- وِزر-

مواردزیر دو وجهی است: یعنی هم تفخیم وهم ترقیق می شوند: فِرق(اولویت باتفخیم)- مِصر(اولویت باتفخیم)- قِطر(اولویت باترقیق)قاعده کلی در رابطه با حرف "ر" این است که فتحه و ضمه عامل تفخیم وکسره عامل ترقیق است

حرف "ل" :اصل در تلفظ"ل" ترقیق است وتنهادرلفظ جلاله الله  اگر ماقبل آن فتحه یا ضمه باشد تلغیظ تلفظ می شود 0تلغیظ مترادف تفخیم است0مانند خَتَمَ الله - هوَالله ولی اگر ماقبل آن کسره باشد حرف "ل" ترقیق می شود مانند فی سبیلِ الله-بسم  الله                                                                          

موارد سکت درقران: عِوَجاً  قَیِّماً  کهف اخر ایه اول  من مَرقَدِنا   هذا یس52  وقیل من  راق َقیامة27    چون موقع ادغام مَرّاق می شود که صیغه مبالغه مارق می باشد وغلط است بل  رانَ مطففین 14  در موقع ادغام بَرّان می شود ۰ سوره هایی که سجده واجب دارند عبارتند از: سوره فصلت آیه37- سوره علق آیه آخر- سوره نجم آیه62- سوره سجده آیه15

گرد آورنده :سید فلامرز موسوی دبیردینی وقرآن مدرسه راهنمایی شهید یوسفی بردنگان

خلاصه تجوید تخصصی

شامل مباحث ذیل :اسامی دندانها --  صفات متضاد اصلی شامل :استعلا و استفال— شدت و رخوت— اطباق وانفتاح – جهر و همس – اصمات و اذلاق

صفات غیر متضاد اصلی شامل: قلقله  غنه  صفیر نبره   لین  تکریر  تفشّی  استطاله

ادغام – وقف – اماله- انواع هاء –

شدت: یعنی قوت و سختی – در اصطلاح قطع شدن جریان صوت و نفس در خلال تلفظ حرف 0حروفی که شدت دارند: أب ت ج د ط ق ک

صفت توسط: حالتی بین شدت و رخوت است حروف توسط: لُعِنَ مَّرَّ

رخوت: یعنی نرمی و سستی در اصطلاح یعنی جریان داشتن  صوت و نفس در خلال تلفظ حرف – بقیه حروف( بجز حروف شدت و توسط)صفت رخوت دارند

اطباق:قرار دادن دو سطح روی هم – در اصطلاح مطابق شدن بخشی از زبان با سقف دهان به هنگام تلفظ حرف- حروف اطباق:ص ض ط ظ

انفتاح: ضد اطباق یعنی گشودن وباز شدن در اصطلاح دور بودن سطح زبان از سقف دهان در بین تلفظ حرف- این صفت کاربرد عملی ندارد بغیر از اطباق بقیه حروف انفتاح هستند

صفت همس:یعنی مخفی در اصطلاح عدم ارتعاش تارهای صوتی در نتیجه ایجاد صدایی نسبتا ضعیف در خلال تلفظ حرف

که به صورت آهسته و ضعیف ادا می شوند واز ارتعاش خبری نیست حروف همس: فَحَثّهُ شَخصٌ سَکَتَ

صفت جهر: یعنی آشکار بودن و صدای قوی در اصطلاح ارتعاش تارهای صوتی ودر نتیجه ایجاد صدایی نسبتا قوی در خلال تلفظ حرف 0 حروف جهر: بقیه حروف بجز همس دارای جهر هستند

صفت اذلاق:یعنی تیزی زبان در اصطلاح سرعت و روان تلفظ شدن حرف از مخرجش حروف اذلاق: فرَّ مِن لُبَّ که این حروف باید بطور طبیعی ادا شوند

صفت اصمات: یعنی مانع شدن در اصطلاح به سختی وبا تانی ادا شدن حرف را گویند بجز حروف اذلاق بقیه حروف اصمات است البته این دو صفت اذلاق و اصمات کاربرد عملی ندارند

صفات غیر متضاد:          قلقله: قطب جد

صفت صفیر:یعنی صوت شبیه صدای پرنده در اصطلاح صدای صوت مانندی است که در هنگام تلفظ حروف ص ز س شنیده می شود

صفت نبره:یعنی تسلط و اشراف در اصطلاح حالت سنگینی و تیزی که در حرف همزه وجود دارد این صفت مخصوص همزه است که به آن اثقل الحروف گویند

صفت تسهیل: به معنی آسانی و سهل است در اصطلاح تلفظ همزه

بدون رعایت صفات نبره و شدت می باشد این صفت زمانی عملی می گردد که دو همزه پشت سر هم تکرار شود و باید همزه دوم تسهیل شود در قران یک کلمه وجود دارد -ءاَعجَمی- که همزه دوم حالتی بین همزه والف مدی خوانده می شود

حذف : در اصطلاح ساقط نمودن همزه از کلمه است وان یک مورد در قرآن آمده بئسَ الاِسمُ است که همزه اسم همزه وصل است حذف می گردد اگر بعد از کلمه بئس بخوانیم به دو صورت خوانده می شود الِسمُ- لِسمُ –

صفت لین : یعنی به نرمی ادا شدن که در  واو  و یاء ماقبل مفتوح می باشد مانند خَوفٍ اگر وقف نکنیم با دو کشش همراه است واگر وقف کنیم مد لین دارد

صفت تکریر:به معنی تکرار کردن در اصطلاح ارتعاش سریع نوک زبان ودرنتیجه قابلیت تکرار سریع حرف است این صفت مخصوص "ر" است

صفت تفشّی: به معنی پخش شدن است ودراصطلاح پخش شدن صدای حرف در فضای دهان به هنگام تلفظ حرف است این صفت مخصوص حرف "ض" است

صفت استطاله: یعنی امتداد ودر اصطلاح کشیده شدن کناره زبان به دندانهای آسیاب بالا از طرف چپ یا راست و همزمان امتداد صوت است این صفت مخصوص حرف "ض" است

صفات شدت جهر استعلا اطباق قلقله صفیر تکریر تفشّی استطاله غنّه را صفت قوی گویند و صفات: رخوت همس استفال انفتاح لین را صفت ضعیف گویند

حرف "راء : در کلمه  مجرَئها به صورت اماله کبری قرائت می شود ودرنتیجه ترقیق می شود

راء در کلمه فِرق هم تفخیم است چون بعد از آن حرف استعلا است وهم ترقیق است چون قبل از آن کسره دارد

ادغام: بر4نوع است 1- ادغام صغیر2- ادغام کبیر3- ادغام ناقص4- ادغام کامل

صغیر: ادغامی است که حرف اول ان ساکن باشد(اصل ادغام همین است)لَقَد تابَ   من رَسولٍ

کبیر: ادغامی است که حرف اول متحرک است و باید ساکن شود تا ادغام صورت گیرد علت کبیر این است که باید در دو مرحله ادغام صورت گیرد مانند مَکَنّی که در اصل مَکَنَنِی بوده است تامنّا== تامَننا     ضالّینَ== ضالِلینَ

کامل: ادغامی است که درآن حرف مدغم کاملا از بین رفته باشد و هیچ اثری از ان باقی نماند

ادغام ناقص: ادغامی است که دران حرف اول بطور کامل از بین نرفته باشد بلکه صفتی از صفات مد غم باقی بماند اصل ادغام همین است

موارد ادغام ناقص : به روایت حفص سه مورد است1- ادغام "نون "در "واو و یاء" که صفت غنه در ان از بین نرفته است

مانند من یشاء  من ولیٍ

2- ادغام "ط" ساکن در "ت" که صفت اطباق باقی می ماند مانند اَحَطتَ -  فَرّطتُ – بَسَطتُ

3- ادغام"ق" ساکن در "ک" که صفت استعلا "ق " باقی می ماند مانند نَخلُقکُم که همین یک مورد است

من یشاء سه نوع ادغام دارد متقاربین چون در مخرج و صفات نزدیک به هم است ادغام صغیر چون حرف اول ساکن است و دوم متحرک ادغام ناقص چون حرف اول بطور کلی از بین نرفته  بلکه صفت غنه ان باقی می ماند

استثنا: در کلمات قَدجاءَ – اِذ زَیَنَ – لا تُزِغ قُلوبَنا – اِذ صَرَّفنا – نباید ادغام صورت گیرد

در بحث مد : به 2حرکت قصر، به 4حرکت توسط وبه 5حرکت فوق توسط وبه 6 حرکت طول گفته می شود

وقف : انواع وقف به طور کلی: وقف اختباری= که برای آموزش است

وقف اضطراری= به ناچار روی کلمه ای وقف کردن مانند کمی نفس –عطسه و.....

 وقف اختیاری= وقف بر قسمتی از ایه  به طور دلخواه واین نوع وقف بر چهار قسم است:

الف :وقف تام  : کلام از نظر لفط و معنی تمام وبه ما بعد بستگی ندارد حکم وقف تام:وقف بر عبارت اول و شروع از جمله دوم بدون تکرار عبارت اول

ب: وقف کافی : وقتی بین دو عبارت رابطه لفظی نباشد ولی از نظر مفهوم به یکدیگر مرتبط باشند وقف کافی گویند حکم وقف کافی: می توان دو جمله را به یکدیگر وصل کرد ونیز جایز است که بر جمله اول وقف نمود واز ابتدای جمله دوم شروع کرد

ج: وقف حسن: وقتی کلام از نظر معنی تمام ولی از نظر لفظ تعلق شدیدی به ما بعد داشته باشد حکم وقف حسن :وقف بر عبارت اول نیکو تر است ولی نمی توان بدون اعاده ان از عبارت دوم شروع کرد

د: وقف قبیح: وقتی است که هر دو عبارت از نظر لفظ و معنی کاملا به یکدیگر ارتباط دارند و هیچ یک از دو جمله به تنهایی مفهوم درستی ندارند

فتح: باز کردن دهان به هنگام تلفظ حرف مانند مُرسها  فَسَوَّی

اماله: میل دادن و خارج کردن حرف از حالت فتحه به سوی کسره و یاء : اماله بر دو قسم است: اماله کبری – اماله صغری

اماله کبری: میل دادن فتحه به کسره --- و الف مدی به یاء به طوری که عملا همانند کسر فارسی تلفظ گردد ولی با کمی کشش

این نوع اماله به روایت حفص در قران یک مورد امده وان کلمه مجرئها است که الف مدی بعد از راء به صورت کسره فارسی تلفظ می شود

اماله صغری: حالتی است بین فتحه و اماله کبری که به ان تقلیل وبین بین هم گویند این نوع اماله به روایت حفص در قران وجود ندارد

انواع ها : هاء ضمیر

هاء سکت: هاء ساکنی است که معنی ندارد وبه اخر بعضی کلمات اضافه می شود وبه منظور حفظ حرکت اخر در هنگام وقف به این چند کلمه اضافه شده است: لَم یَتَسَنّه (بقره 259) اِقتَدِه(انعام90) ما هِیَه(قارعه 10) کتابیَه(حاقه 19) حسابیه(حاقه26)

مالیه(حاقه 28) سلطانیه(حاقه 29)

هاء اصلی: در کلمات: الله – ینتَهِ – وجهُ – فواکهُ- وجوهٌ – اِلهُ – سَفِهَ که اشباع نمی شوند

گرد آورنده سید فلامرز موسوی مدرسه شهید یوسفی بردنگان

  بسم الله الرحمن الرحیم
                                     اللهم عجل لولیک الفرج و العافیه و النصر و اجعلنا من خیر اعوانه و انصاره و المستشهدین بین یدیه

رييس محترم و دانشگاهيان عزيز، اساتيد و دانشجويان
ابتدا سلام عرض مي‌كنم و خداوند عزيز حكيم را شاكرم كه توفيق حضور در يك محيط علمي و در جمع جويندگان حقيقت و پژوهشگران عرصه علم و معرفت را عنايت فرمود.
مي‌خواهم در اين جلسه ارزشمند درباره ارزش علم و عالم با شما سخن بگويم.
اساتيد و علما، چراغهاي فروزاني هستند كه هر كدام در عرصه، نورافشاني و وادي‌هاي تاريك و مبهم را روشن مي‌كنند و بشر را از سردرگمي و جهل نجات مي دهند.
كليدهاي فهم واقعيتهاي جهان در دست دانش پژوهان و معرفت جويان است.
عرصه‌هاي كشف نشده و عوالم ناپيدا و علوم دست نيافته اندازه ندارد و پنجره‌هاي بسته با مجاهدت و تلاش عالمان به سوي حقايق گشوده مي‌گردد.
با هر تلاش دريچه‌اي باز مي‌شود و حقيقتي مكشوف مي‌گردد.
در هر زمان كه شان رفيع علم و معرفت محفوظ مانده و عالمان و محققان با احترام و تكريم مواجه بوده‌اند بشر گامهاي بلندي در تعالي و كمال مادي و معنوي برداشته است و بالعكس در هر دوره كه علم و عالم مغضوب و منفور بوده‌اند، آن دوره‌ها در تاريخ بشر ، تاريك بوده و بشريت در زندان جهل و غفلت خود محبوس مانده است.
اگر فطرت بشر كه رمز تداوم حقيقت جويي و تلاش براي كشف حقايق است نبود، انسان در اسارت جهل باقي مي‌ماند و راههاي سعادت بشر مفتوح نمي‌شد.
فطرت وديعه ماندگار خداوند تعالي در نهاد انسان است.
همان خدايي كه بشريت را به جهان آورد و معرفت را اولين و بزرگترين هديه خويش به او معرفي كرد تا بشر بتواند او را بشناسد.
در داستان حضرت آدم (ع) محاجه‌اي بين ملائكه و خداوند در گرفت . آنان بشر را موجودي سفاك و ماجراجو پنداشتند و به خداوند اعتراض كردند، پاسخ اين بود من مي‌دانم چيزي را كه شما نمي‌دانيد. آن گاه خداوند حقايق عالم را به آدم آموخت و او به فرمان خدا آنان را بر ملائكه عرضه كرد.
آنان از درك حقايق عاجز ماندند و سپس خداوند فرمود نگفتم من عالم غيب آسمانها و زمين هستم، اين چنين بود كه آدم مسجود ملائكه شد.
در ماموريت همه انبياء الهي سخن اول تلاوت آيات و نشانه‌هاي حق و تعليم كتاب و حكمت همراه با تزكيه و پاكي بوده است و در مورد حضرت عيسي آمده است: "ويعلمه الكتاب و الحكمه و التوريه و الانجيل و رسولا الي بني اسرائيل اني قدجئتكم بايه من ربكم"
يعني به او كتاب و حكمت و تورات و انجيل مي‌آموزد و او پيامبر به سوي بني اسرائيل است به راستي كه من از جانب خدا نشانه‌اي آورده‌ام.
قران كريم سوره علق اولين كلامي كه بر پيامبر اسلام نازل شد دستور به خواندن بود.
اقرا باسم ربك الذي خلق (بخوان به نام پروردگارت كه خلق كرد) و در ادامه فرمود اقرا و ربك الاكرم(بخوان به نام پروردگارت كه گرامي‌ترين است) الذي علم بالقلم علم الانسان مالم يعلم (او كه با قلم آموخت و آموخت به انسان آنچه را نمي‌دانست)
ملاحظه مي‌فرماييد كه در چند آيه‌اي كه اول بار بر پيامبر اسلام نازل شد بحث از قرائت ، تعليم و قلم است و اين آيات خداوند را به عنوان معلم انسان معرفي مي‌كند معلمي كه به انسان هر چه را كه نمي‌دانست آموخت.
در بياني ديگر رسالت پيامبر اسلام را اين طور بيان مي‌فرمايد كه او كسي است كه از بين مردم عامي پيامبري را از خودشان برانگيخت تا آنان را از آلودگي‌هاي فكري و اعتقادي و اخلاقي پاك كند و به آنان كتاب و حكمت بياموزد.
تمام سخن و پيام انبياء الهي عبور دادن انسان از تاريكي‌هاي جهل ، غفلت خرافه ، اخلاق ناصواب و انديشه‌هاي نادرست به سوي علم، معرفت، نور و اخلاق صحيح است.
علم را به نور معنا و تعريف كرده‌اند ، علم يعني روشنايي و علم حقيقي علمي است كه بشر را از گمراهي نجات دهد و نافع به حال او باشد.
در يكي از تعابير بلند آمده است كه علم نوري است كه خداوند در قلب كساني كه بخواهد مي‌افكند.
در اين بيان علم هديه‌اي الهي و قلب جايگاه اين هديه معرفي شده است.
اگر قبول كنيم كه علم به مفهوم نور است آنگاه دايره آن از حوزه علوم تجربي فراتر مي‌رود و هر حقيقت پيدا

1- آقاي عبدالرضا مرادي       51563 راي

2- "     علي احمدي              37274 "

3- "  نوذر بناوي ياسوج         8571 "

4- " امير حسين رشيدي          4903 "

5- " منوچهر قائدي                2953 "

6- " ايرج همتي                    2726 "

7- " امين عربي                    1570 "

وهابيت يكي از فرقه هاي اسلالمي برخاسته از مذهب حنبلي  از مذاهب 4گانه اهل سنت است

كه دراواخرقرن هيجده ميلادي درسرزمين عربستان ظهور كرد0

بنيان گذار آن محمدبن عبدالوهاب بود كه عقيده داشت بسياري از مسلمانان مشرك شده اند واعمال

ومناسك آنان شرك آلود است0او به گمان خود درپي آن بود تامسلمانان مشرك رادوباره به توحيد

باز گرداند0 بر اين مبنا او وپيروانش مبارزه شديدي را با افزودن حميت حنبلي براي ريشه كني

آنچه بدعت مي پنداشتند آغاز كردند ودر اين ميان به تعبير دكتر حميد عنايت بزرگترين معارضه

قشري رابا تشيع كه از آغاز اسلام سابقه نداشت  براه انداختند0آنان با آنكه درابتدا دراقليت بودند

واكثر سنبان نيزاز آنها درهراسان بودند با افراط كاري هايشان به خصوص حمله به اماكن مقدسه

شيعه وهتك حرمت آنها چنان شوري در ميان شيعه برانگيخت كه شيعيان را درحفظ هويت مستقل

خود كوشا تر كرد0در حال حاضر نيز وهابي ها به غلط تهمت شرك برساير مسلمانان بويژه

شيعيان مي زنند وآثار اسلامي شيعه رامورد حمله و هجوم قرار مي دهند0

چرانام اين فرقه وهابيه گذاشتند در حالي كه موسس آن محمد بود و وهاب نام پدر 

موسس آن بود و وهاب مخالف اقدامات پسرش بود؟چرا محمديه نگذاشتند؟

در پاسخ گفته شده است كه اين نام را مخالفان وهابيت بر پيروان اين تفكر گذاشته اند تا از يك سو

با نام مبارك پيامبر اعظم(ص)اشتراك پيدا نكند كه موجب سوء استفاده شود واز سوي ديگر

وهابي ها را اهل بدعت و گمراه معرفي كنند0محمود شكري آلوسي واحمد امين مصري

به اين مطلب اشاره كرده اند0محمدبن عبدالوهاب و پيروانش خود را موحدين مي ناميدند0

و نيزبه پيروان اين فرقه سلفيه يا سلفيون اطلاق شده است0

سلفي ها گروهي از پيروان مذهب حنبلي بودند كه در قرن 4هجري قمري پيدا شدند0

آنان سخنان خود رابه امام احمد بن حنبل نسبت مي دادند و عقيده داشتند كه بيان عقايد

اسلامي بايد به همان شيوه عصر صحابه وتابعين باشد0 آنان با ديدي متحجرانه روش هاي

عقلي ومنطقي را از اسلوب جديد مي دانستند كه در زمان صحابه و تابعين معمول نبوده

است، لذا به آن اعتقادي نداشتند ۰ابومحمد بربهاري واحمدبن تيميه وابن قيم جوزيه از

صاحبان اين نوع انديشه بودند0محمدبن عبدالوهاب نيز عقايد خودرا ابن تيميه گرفته  و

نيز چيزهاي ديگري را به آن افزوده است0

محمدبن عبدالوهاب بن سليمان بن علي تميمي بخدي مؤسس وهابيت در عينيه به

دنيا آمد وپس از 90سال عمر درگذشت0او فقه حنبلي رانزد پدرش كه كه از علماي

منطقه نجد عربستان بود فرا گرفت ومدتي رادر مدينه به تحصيل پرداخت 0

سپس 4سال در بصره پنج سال دربغداد 1سال دركردستان  2سال در همدان 4سال

دراصفهان حضور داشت ومذاهب اسلامي را مطالعه مي كرد 0گفته اند كه او

در كودكي علاقه شديدي به مطالعه كتب تفسير وعقايد وحديث داشت0از همان

جواني عادات ورسوم و برخي اعتقادات مردم را به تمسخر مي گرفت وآنان را

جاهل و مشرك مي ناميد0وي پس از بازگشت به نجد فعاليت خودرا دراين سرزمين

شروع كرد وبا همه مذاهب اسلامي به جز حنبلي در افتاد وبا كمك سعودبن محمد

مؤسس خاندان آل سعود و پسر او محمد بن سعود تفكر خود را گسترش داد0

ظهور وهابيت

 وهابي گري در دوران ضعف خلافت عثماني ودر شرايطي كه دنياي غرب بويژه

انگليس در صدد تجزيه دولت عثماني و تضعيف مسلمانان بود ظاهر شد0

دوره شكل گيري وهويت يابي اين تفكر همزمان است بادوره نادر شاه افشار

 درزماني كه كه با توجه به سابقه تاريخي درگيري سني –شيعه كوشش هايي

از سوي برخي علماء وسياستمدارن براي اتحاد دنياي اسلام ومسلمين تفاهم

شيعه – سني صورت مي گرفت وبرخي از مسلمانان برغم فساد حاكم بر دولت

عثماني براي مصالح كلي اسلام  وبا توجه به تهديد دنياي مسيحي غرب

اصلاح خلافت عثماني راپي مي گرفتند ونه تجزيه وفرو پاشي آن را، محمدبن

عبدالوهاب درچنین فضاي نفرتي كه برخي اعراب از تركان عثماني داشتند

جو لازم را براي دامن زدن به اختلافات مذهبي در دنياي اسلام فراهم كرد0

با چنين زمينه اي انگليس فرصت را غنيمت شمرد وزمانه را براي تضعيف

وتحريك اعراب ضد امپراتوري عثماني مساعد ديد0 در اين شرايط با وجود حاكميت

عثماني برشبه جزيره عربستان جنگ قدرت در شبه جزيره بين 3قبيله مهم جريان

داشت:خاندان شريف حسين در مكه- آل سعود - آل رشيد 0آل سعود برساير رقبا

غلبه كرد و گوي قدرت را با نظر مساعد انگليس از ديگران ربود0 بنا بر اين

وهابي گري رنگ ضد عثماني  داشت0با گذشت زمان امروز مي بينيم كه گويا حركت

وحدت شكنانه وهابيت در درون جامعه بزرگ اسلامي ، اختصاص به آن دوران نداشته است

در حال حاضرحركت وهابيون افراطي درپاكستان-افغانستان-عراق استمرار همان

حركت عليه انسجام اسلامي است كه به نفع آمريكا ،انگليس وصهيونيزم جهاني است

به اميد آنكه خداوند همه ما رااز غفلت و جهالت نجات دهد0

                                       برگرفته از مجله شميم معرفت

حوادث عشقی فرح

فرح در فرانسه سه دوست جدید به نامهای« لیلی امیر ارجمند » و « کریم پاشا بهادری» و«فریدون جوادی » برای خود یافت. لیلی امیر ارجمند بعدها در کاخ پهلوی به جرگه دوستان دربار، و سپس همه کاره فرح در کانون پرورش کودکان در آمد. لیلی امیرارجمند از مبتذل‌ترین زنانی بود که مظهر فساد دربار بود. ملکه مادر در توصیف خانم امیر ارجمند می‌گوید: «این خانم یک زن بی بند و بار و آزاد از هر نوع قید و بند بود ... گاهی اوقات ده، پانزده، بیست زن از کارکنان دربار و ندیمه ها و خدمه و دوستانش را لخت، لخت مادرزاد می‌کرد و در استخر کاخ بدون هیچ پوششی شنا می‌کردند.» 

 یک مرتبه آقای صاحب اختیار سرپرست خدمه‌های کاخ در مورد این عمل به لیلی اعتراض کرد و گفت: « این کار در جلوی کارگران کاخ خوب نیست. لیلی گفت:« بگذار نگاه کنند برای سوی چشمشان خوب است.»

 لیلی امیر ارجمند می‌گفت: « اگر آدم‌ها در حضور هم معاشقه، مغازله و زناشویی کنند، لذتش دو چندان می‌شود و خودش همیشه مجالس چند نفره راه می‌انداخت و گاهی که مرد کم می‌آوردند از همین خدمه دربار صدا می‌کردند و می‌بردند به داخل محفل خودشان.» شوهر لیلی امیر ارجمند حسین علی امیر ارجمند از او بی غیرت‌تر بود، « هر وقت مردی زنش را می‌بوسید او مؤدبانه تشکر می‌کرد. »

 مادر فرح از فساد این دوست شبانه‌روزی فرح تعجب می‌کند و می‌نویسد: « البته من از بی پروایی جنسی لیلی ناراضی بودم، به ویژه در مسافرت‌های نوشهر و کیش عادت داشت بدون هیچ پوششی وارد دریا شود و برایش اهمیتی نداشت که ده‌ها نفر نگهبان و گاردی ها دارند او را تماشا می‌کنند.»

خانم امیر ارجمند در همان دوران تحصیل در فرانسه «تغییر دین داده و به کاتولیک گرویده بود.» لیلی امیر ارجمند با این همه فساد، شب و روز در کنار فرح بود، هرگاه در تهران بودند، در کاخ بود و هرگاه مسافرت می‌رفتند ملتزم رکاب بود. امیر ارجمند چنان به فرح علاقه نشان می‌داد که « سعی می‌کرد در طرز لباش پوشیدن و آرایش شبیه فرح باشد.» و فرح نیز سعی می کرد در بی بندو باری شبیه امیر ارجمند باشد.

به گفته محافظ شاه « این خانم از دوستان ملکه فرح دیبا بود، خیلی از کارهای آنها مثل هم بود. مثلاً در وقاحت و بی شرمی کاملاً شبیه هم بودند. از این که جلوی مردم لخت قدم بزنند لذت می‌بردند. البته گاهی فرح در اثر فشار مادرش کمی رعایت می‌کرد.»

 البته یک لیلی دیگری نیز به نام « لیلی دفتری » دختر سرتیپ دفتری که در وقاحت دست کمی از امیر ارجمند نداشت، جزء حلقه دوستان فرح بود. این دو نفر نیز « وقتی که در نوشهر همراه فرح بودند با وضع قبیحی روی ماسه‌ها می‌خوابیدند و در مقابل سربازان گارد حرکات شنیعی می‌کردند. خود فرح هم دست کمی از آنها نداشت و حتی به یک عکاس اجازه داده بودند که ... »

معروف‌ترین فساد جنسی فرح کشف رابطه او با فریدون جوادی بود. « فریدون جوادی از قدیمی‌ترین دوستان ایام تحصیل فرح در پاریس و در واقع اولین دوست او در فرانسه بود.» به دنبال فرح، جوادی نیز به دربار راه یافت. جوادی دوست سفر و حضر فرح بود. در مسافرتی که فرح و دوستانش به خجیر در منطقه جاجرود رفته بودند، فرح با جوادی مشغول معاشقه بودند که یکی از سربازان گارد آنها را مشاهده می‌کند. سرباز چون جرأت اعتراض به فرح را نداشته به فریدون جوادی اعتراض می‌کند. این سرباز از لرهای خرم‌آباد بود و چون متعصب بود نزد فرمانده‌اش سرهنگ بیگلری می‌آید و می‌گوید: « ما خیال می‌کردیم از یک زن عفیفه نگهبانی می‌کنیم و نمی‌دانستیم که این طور مسایلی هم در میان است. » سرانجام سرباز را با تهدید و تحبیب و خریدن یک باب مغازه مرخص می‌کنند.

 رابطه فرح و جوادی در این دربار امر غیر منظره‌ای جلوه نمی‌کرد و تنها در موقع بروز رقابت‌ها و حسادت‌ها تجلی می‌کرد. فرح نه تنها از فاش شدن این ماجرا واهمه‌ای نداشت بلکه دستور داد تا اتاق یکی از مأموران گارد را در اختیار جوادی قرار دهند تا نزدیک او باشد.

ملكه مادر در این رابطه معتقد است فرح، عمداً و عالماً کاری می‌کرد که به محمدرضا لطمه بخورد. ملکه مادر در عکس العمل به این ماجرای عشقی می‌نویسد:

« خوب چه کار می‌توانستم بکنم؟ اگر می‌خواستم به محمدرضا بگویم درست نبود و پسرم ناراحت می‌شد. این بود که خودم فرح را خواستم و به او نهیب زدم که زنیکه گدا زاده خجالت نمی‌کشی این قبیل کارها را در جلوی چشم کارکنان دربار انجام می‌دهی؟»

البته ملکه پهلوی در مورد غیرت محمدرضا گزافه گویی می‌کند. چطور ممکن است شاهی که خواهر و مادرش در پیش چشمش به هرزگی می‌پرداختند از رابطه همسرش ناراحت شود؟ شاید پاسخ فرح به ملکه پهلوی تأییدی بر استنباط ما باشد.

« فرح گفت: درست گفته‌اند شاه می‌بخشد، شیخ علی خان نمی‌بخشد! خود محمدرضا مرا آزاد گذاشته، آن وقت به تو حساب پس بدهم؟ من آزاد هستم و اختیار پایین تنه‌ام را دارم !»

 اختیار پایین تنه ظاهراً از اعتقادات راسخ فرح بوده است. یک بار دیگر که فرح به خاطر خوابیدن با فریدون جوادی در یک اتاق در بیمارستان قاهره مورد اعتراض احمد علی انصاری قرار می‌گیرد، همین پاسخ را می‌دهد که همه اختیار پایین تنه خودشان را دارند. »

 فرح گاهی اوقات رعایت شأن جایگاه ملکه را نمی‌کرد و با هر بی سر و پایی طرح مراوده می‌ریخت. از جمله با مربی سوئیسی اسکی‌اش که یک نجار بود در حال معاشقه دیده شد.

 رفتار جلف فرح در کاخ یک مرتبه شاه را نیز به خشم آورد. او در پاسخ به فرح که از شاه می‌خواست استراحت بیشتری بکند با لحنی« پرخاش کنان گفت: تنها یک راه برای استراحت کردن من وجود دارد و آن هم این است که از دعوت کردن این بچه خوشگل‌ها که دور و برتان ول می‌گردند دست بردارید. وقتی این جور آدم‌ها دور و برم را گرفته‌اند چطور انتظار دارید استراحت کنم؟»

زمانیکه فرح در سال 1346 به نیابت سلطنت رسید، وی محل زندگی خود را از کاخ سعدآباد به نیاوران تغییر داد. فرح با القابی چون علیاحضرت و شهبانو صدا زده می شد ولی رفتار و کردار او در خور یک ملکه نبود. به قول اسکندر دلدم ماده گاوی بود که برای شاه گوساله ای به نام رضا آورد و اگر بچه دار نمی شد به سرنوشت ثریا اسفندیاری همسر قبلی شاه دچار می شد. شاه اصولاً از زنها زود خسته می شد و به دنبال تنوع بود، شاه از دهه پنجاه به بعد با دختری به نام گیلدا آزاد معروف به طلا آشنا شد. طلا خواهرزاده فرخرو پارسا (وزیر علوم و آموزش عالی) بود.  رابطه شاه و فرح کم کم به هم ریخت و دیگر با هم کاری نداشتند. فرح هم کریم پاشا بهادری را به کاخ نزد خود آورد و رئیس دفتر فرح شد و دوستش لیلی امیرارجمند که همزمان با کا.گ.ب و انتلیجنس سرویس کار می کرد نیز وارد کاخ شدند. لیلی امیر ارجمند همیشه لخت مادرزاد در استخر کاخ شنا می کرد و فرح هم در این مدت با افرادی چون دکتر نقابت، فریدون جوادی، پرویز ثابتی، داریوش همایون و حتی مربی ورزش خود رابطه مراوده ای داشت.